• Wat is virale hepatitis?
• Wat is hepatitis C ?
• Hepatitis C: feiten en cijfers
• Verloop van hepatitis C
• Hoe raak je besmet?
• Hoe weet je of je besmet bent?
• Hoe kun je je laten testen?
• Wie moet zich zeker laten testen?
• Hoe kun je jezelf beschermen?
• Welke voorzorgsmaatregelen moet iemand nemen die besmet is?
• Behandeling van hepatitis C?
• Leven met hepatitis C
Wat is virale hepatitis?
Virale hepatitis wil zeggen een leverontsteking die door een virus wordt veroorzaakt.
De virussen A, B en C komen het vaakst voor,
maar er werden ook een D- of delta-virus een E, en een G-virus geïdentificeerd.
| Virus | Overdracht | Overgang > chronische vorm | Vaccin |
|---|---|---|---|
| Hepatitis A | Fecaal-oraal | 0 % | Ja |
| Hepatitis B | Bloedcontact | Volwassenen: 5 % | Ja |
| Seksueel contact | Volwassenen: 5 % | ||
| Moeder-kind | Pasgeborenen: 90 % | ||
| Hepatitis C | Bloed | 80 % | Nee |
> Top
Wat is hepatitis C ?
Hepatitis C is een ontsteking van de lever, veroorzaakt door het hepatitis C-virus. De lever – die vitale functies heeft zoals de afbraak van giftige stoffen en de aanmaak van proteïnen – gaat door de chronische ontsteking minder goed werken.
> Top
Hepatitis C: feiten en cijfers
- Hepatitis C is een vaak voorkomende ziekte. Er zouden 170 miljoen dragers zijn over de hele wereld, of 3 % van de wereldbevolking, waarvan 4 miljoen in de Verenigde Staten en 5 miljoen in West-Europa. In België zijn er 80.000 -100.000 patiënten aangetast met hepatitis C. Het virus komt dus frequenter voor dan HIV. De Wereldgezondheidsorganisatie schat het aantal nieuwe besmettingen elk jaar op 3 tot 4 miljoen.
- Hepatitis C wordt vaak een «stille» epidemie genoemd, omdat de geïnfecteerde personen zich meestal perfect gezond voelen en dikwijls gedurende 10 tot 20 jaar geen symptomen vertonen. Preventie en therapie blijven dan ook een doeltreffende oplossing om deze ziekte aan te pakken.
- Meer dan 50.000 van de 100.000 patiënten in België weten niet dat ze met het hepatitis C virus zijn geïnfecteerd omdat ze geen symptomen vertonen., maar ze zijn wel besmettelijk.
- Hepatitis C kan behandeld worden. Het is belangrijk dat men weet of men het virus heeft en het dan zo snel mogelijk laat behandelen.
- Aangezien de ziekte erg traag evolueert, ontstaan de symptomen soms pas 10 tot 20 jaar na de infectie.
- Hepatitis C wordt NIET overgedragen via aanrakingen, zoenen of handdrukken. Het hepatitis C virus wordt hoofdzakelijk overgedragen door rechtstreeks contact met bloed of door besmette bloedproducten.
- Er bestaat geen vaccin tegen hepatitis C.
> Top
Verloop van hepatitis C ?
De besmetting verloopt meestal onopgemerkt, daarom wordt hepatitis C wel eens het ‘sluipend virus’ genoemd. De besmettting wordt dan ook dikwijls per toeval ontdekt.
- 20 % spontane genezing
- 80 % chronische hepatitis C = het virus blijft aanwezig
Velen voelen zich in de eerste jaren na de besmetting niet ziek. De ziekte uit zich meestal in vermoeidheidsklachten. Het kan 10 tot 20 jaar duren voor eventuele symptomen optreden. Het virus heeft de lever al die tijd echter niet ongemoeid gelaten:
- Na 20 tot 30 jaar ontwikkelt 20 % cirrose (littekenvorming in de lever). Bij cirrose is er 1 tot 4 % risico per jaar om leverkanker te ontwikkelen.
- Levertransplantatie dringt zich op bij eindfase cirrose of bij sommige gevallen van leverkanker. 30 % van de mensen die wachten op een levertransplantatie hebben hepatitis C.
> Top
Hoe raak je besmet ?
- vóór 1990 via bloedtransfusies en infusie van bloedproducten (30 %). Sinds juli ‘90 wordt bloed in alle transfusiecentra gecontroleerd op hepatitis C en is besmetting via deze weg zo goed als uitgesloten.
- via druggebruik met besmette naalden of inhaleerrietjes. (20 %)
- Een deel van de besmettingen wordt veroorzaakt door het gebruik van slecht gesteriliseerd materiaal bij het aanbrengen van tatoeages, piercings, acupunctuur of tandverzorging.
- Binnen het gezin kan het virus worden overgedragen door het delen van toiletbenodigdheden: kam, scheerapparaat, tandenborstel, nagelknipper, ontharingsmateriaal, enz.
- oorzaak onbekend (40 %)
Geringe risicofactoren
- besmetting van moeder op kind tijdens de bevalling (5 %)
- prikongevallen (3 %)
- seksueel contact (< 5 %)
- Hepatitis C is geen seksueel overdraagbare ziekte, enkel bij bloedcontact is er gevaar! Voorzichtigheid is geboden bij seks tijdens de menstruatie en ruwe seks.
Mogelijke risicofactoren
- gedeeld gebruik van scheermesjes of tandenborstels
- het onsteriel plaatsen van een tatoeage of piercing
Geen risicofactoren
- samen zijn met besmette patiënt
- knuffelen en kussen
- drinken uit hetzelfde glas
> Top
Hoe weet je of je besmet bent ?
Er zijn geen specifieke symptomen als men besmet is met het hepatitis C virus. Het belangrijkste symptoom is overdreven vermoeidheid, maar dat is niet alleen eigen aan deze ziekte.
De infectie kan alleen worden opgespoord door middel van bloedtesten. Op basis van antilichamen tegen het virus in het bloed wordt vastgesteld of iemand met het virus in contact is geweest. De aanwezigheid van het genoom van HCV bevestigt de aanwezigheid van het virus. Ook de aanwezigheid van verhoogde transaminasen (eiwitten die door de lever worden afgescheiden als hij wordt aangevallen) kan op hepatitis wijzen. Een positieve test betekent echter niet dat de lever is aangetast. Dat moet worden vastgesteld aan de hand van bijkomende onderzoeken.
> Top
Hoe kun je je laten testen ?
Je huisarts kan je bloed laten testen op de aanwezigheid van hepatitis C-antistoffen. Als deze antistoffen positief zijn, zal je huisarts je doorsturen naar een leverspecialist die bijkomende bloedtesten zal uitvoeren om na te gaan of je chronisch geïnfecteerd bent, d.w.z. of het virus zelf nog in je bloed detecteerbaar is. Als de RNA-test positief is, zullen er bijkomende onderzoeken gebeuren om vast te stellen hoe ernstig de leverontsteking is en in hoeverre er al beschadiging van de lever is opgetreden. De leverspecialist zal, rekening houdend met verschillende factoren, met jou overleggen om al dan niet te behandelen.
Wanneer je laten testen ?
- als je vóór ’90 bloed of bloedproducten kreeg toegediend.
- als je risicogedrag vertoont.
- als je leverwaarden reeds lange tijd gestoord zijn.
- als je langdurig zwaar vermoeid bent.
> Top
Wie moet zich zeker laten testen ?
- Personen die een bloedtransfusie hebben gekregen voor 1991, namelijk personen die voor die datum een zware chirurgische ingreep hebben ondergaan.
- Personen die, ook al is het maar één keer in hun leven en zelfs al is het lang geleden, intraveneus drugs hebben gebruikt of drugs hebben gesnoven.
- Personen die samenleven of hebben samengeleefd met een persoon die geïnfecteerd is met hepatitis C.
- Personen die een tatoeage of een piercing hebben laten zetten, mesotherapie of acupunctuur hebben ondergaan waarbij geen wegwerp- of persoonlijke naalden werden gebruikt.
- Personen die werden verzorgd in landen van Zuidoost-Azië, het Midden-Oosten, Afrika of Zuid-Amerika .
- Personen die in de gevangenis zitten of hebben gezeten.
> Top
Hoe kun je jezelf beschermen ?
Er bestaat momenteel nog geen vaccin dat beschermt tegen besmetting met het hepatitis C-virus.
Bij normaal sociaal contact (elkaar een hand of een kus geven) is er geen gevaar voor besmetting. Hepatitis C wordt enkel overgedragen door contact met besmet bloed.
Tips
- deel geen scheergerei en tandenborstels
- vermijd contact met bloed of wondjes van anderen
- gebruik geen onsteriele naalden, deel geen spuit- of snuifgerei
- laat tatoeage of piercing plaatsen bij een erkende en gecontroleerde studio
- vermijd vormen van seksueel contact waarbij je in contact komt met bloed
- om elk risico te vermijden, gebruik je bij wisselende contacten best altijd een condoom
> Top
Welke voorzorgsmaatregelen moet iemand nemen die besmet is ?
De ziekte wordt in geen geval overgedragen via speeksel, hoesten, zweten, fysiek contact, eetgerei, toiletten, … Het volstaat om je toiletgerei niet te delen met anderen (scheerapparaat, tandenborstel, nagelknipper, …). Voorwerpen die in contact komen met bloed (verbanden, tampons, …) moeten in beschermende recipiënten worden geplaatst. Wonden moeten goed ontsmet worden.
Bij seksueel contact is het gebruik van een condoom aan te raden tijdens de menstruatie, in geval van infectie (herpes, …) of wondjes aan de genitaliën.
Druggebruikers mogen hun materiaal, meer bepaald spuiten, of rietjes als de drugs worden opgesnoven, niet delen.
> Top
Behandeling van hepatitis C ?
De snelle therapeutische vooruitgang, waarbij eerst alleen interferon werd gebruikt, vervolgens een combinatie van interferon en ribavirine en waarbij tot slot gepegyleerd interferon werd geïntroduceerd, heeft de behandeling van patiënten met chronische hepatitis C infectie grondig gewijzigd en de vooruitzichten op genezing sterk verbeterd. Voor bepaalde groepen patiënten en virale genotypes bedraagt de kans op genezing momenteel 80 %.
In België is de behandeling op basis van een combinatietherapie met gepegyleerd interferon en ribavirine terugbetaalbaar.
Bij patiënten die nog nooit werden behandeld (naïeve patiënten) heeft de behandeling in 60 % van de gevallen succes, bij de genotypes 2 en 3 (ziektecategorieën) in meer dan 80 % van de gevallen. Vrouwen en jongeren reageren het best op de behandeling.
Gepegyleerd interferon werd ontwikkeld met het oog op een optimaal evenwicht tussen de antivirale werking van het geneesmiddel en zijn eliminatiehalfwaardetijd. Deze interferon wordt één keer per week toegediend via een injectie.
De combinatietherapie Interferon & Ribavirine duurt gemiddeld 6 maand tot 1 jaar en geneest één op drie patiënten. De therapie met PEG-interferon & Ribavirine geeft betere resultaten. Afhankelijk van verschillende factoren is er met PEG-interferon 40 tot 80 % genezingskans. De behandeling is erop gericht het virus te elimineren en zo de aantasting van de lever stop te zetten om complicaties te vermijden. Medische opvolging en een goede therapietrouw zijn heel belangrijk. De meeste patiënten hebben milde tot matige bijwerkingen zoals grieperig gevoel, misselijkheid, vermoeidheid, spier- en/of gewrichtspijnen. Bij ongeveer 20 % van de patiënten gaat de behandeling gepaard met ernstige nevenverschijnselen. Soms moeten patiënten de therapie vroegtijdig stopzetten. Depressie is bij 20 tot 30 % een ernstige bijwerking die nauwgezet moet gevolgd worden.
Onderzoek en studie naar nieuwe middelen zijn wereldwijd volop aan de gang. Als wetenschappers, dokters en patiënten samenwerken en een stevig front vormen tegen hepatitis C, is er nog veel hoop voor de toekomst.
> Top
Opsporing van hepatitis C ?
Het is belangrijk dat dragers van het hepatitis C virus worden opgespoord om ze tijdig te kunnen behandelen, aangezien er recent zoveel vooruitgang werd gemaakt op het vlak van therapie in geval van actieve chronische hepatitis C.
Hepatitis C is een ernstige bedreiging voor de gezondheid! De ervaring in Frankrijk.
De Franse regering organiseert sinds 4 jaar opsporingscampagnes.
De eerste drie jaar werden meer dan 60.000 personen gratis onderzocht op hepatitis C; 751 personen die positief bleken, werden naar een gezondheidswerker doorverwezen, de eerste stap in een aangepaste behandeling. Tot nu toe waren de meeste mensen die zich hebben laten onderzoeken ouder dan 40. De biologen hopen in 2003 ook de jongeren te bereiken, die vooral gevaar lopen vanwege hun risicogedrag: drugverslaving, piercing, tatoeage, … Zij willen ook de huisartsen meer sensibiliseren, zodat ze sneller een hepatitis C test voorschrijven als ze een tatoeage zien op de schouder van hun patiënt.
> Top
Leven met hepatitis C !
Spaar je lever!
- Nuttig geen alcohol
- misbruik geen medicatie
- beperk je overgewicht
- Laat je vaccineren tegen hepatitis A en B
Bij alle patiënten komt de diagnose onverwacht en hard aan. Hepatitis heeft een grote invloed op de levenskwaliteit.Naast de lichamelijke klachten en de bijwerkingen van de behandeling, word je ook geconfronteerd met:
- beperktheid in het kunnen uitvoeren van activiteiten
- moedeloosheid door gebrek aan begrip en medeleven
- vragen en twijfels rond de toekomst
- sociale en financiële problemen die hieruit voortvloeien
Om gelukkig te leven met hepatitis C kun je kracht putten uit 3 bronnen:
- geloven in de vooruitgang van de wetenschap
- uitbouwen van een goede vertrouwensrelatie met huisarts en specialist
- doorgaan met wilskracht en volharding gebaseerd op hoop en optimisme
Als vele vragen onbeantwoord blijven. Als het gevoel van onzekerheid en machteloosheid je niet meer loslaat …
Informeer jezelf, praat erover met anderen, zoek contact met lotgenoten… met hepatitis C kun je gelukkig leven.
> Top
